Đặc sản quế Lào Cai vươn tầm quốc tế

Lào Cai có trên 70% diện tích rừng trồng cây quế (Ảnh minh họa)

Cây quế đã có mặt tại Lào Cai từ những năm 70 của thế kỷ trước, qua những bước thăng trầm của sản phẩm quế, những năm gần đây, cây quế đã khẳng định được vị thế và đem lại hiệu quả cao cho người dân. Nếu năm 2015, toàn tỉnh Lào Cai có 11.198,5ha quế, thì đến nay, diện tích quế trên toàn tỉnh đã là 45.000 ha, bình quân tăng 5.634 ha/năm. Có đến 15/19 dân tộc tại Lào Cai tham gia trồng quế.

Toàn tỉnh hiện có 11 nhà máy chế biến và chiết xuất tinh dầu quế. Công suất thiết kế của các cơ sở chế biến dao động từ 4.000 - 36.000 tấn nguyên liệu/năm, công nghệ chiết xuất tinh dầu cơ bản đã áp dụng công nghệ chiết xuất bằng lò hơi. Khối lượng thu mua sản phẩm quế đạt 52.375 tấn. Giá bán vỏ quế hàng ống sáo từ 97 - 100 triệu đồng/tấn, hàng chẻ 55 - 60 triệu đồng/tấn, hàng kén vụ 47 - 50 triệu đồng/tấn, hàng tươi từ 24 - 27 triệu đồng/tấn. Giá cành lá từ 1,8 - 2,4 triệu đồng/tấn. Giá tinh dầu dao động từ 450 - 570 triệu đồng/tấn.

Quế được tách vỏ rồi phơi khô (Ảnh minh họa)

Đến nay, thị trường xuất khẩu sản phẩm quế tỉnh Lào Cai rất ổn định, đã được xuất trực tiếp sang thị trường 9 nước, gồm Singapore, Ấn Độ, Thái Lan, Malaysia, Bangladesh, Qatar, Lebanon, Israel, Thổ Nhĩ Kỳ. Đối với mặt hàng tinh dầu, đã được các công ty xuất bán ra thị trường Trung Quốc, Sirilanka, Châu Âu, Mỹ. Ngoài ra, tinh dầu quế của Lào Cai còn một phần phục vụ nhu cầu thị trường trong nước.

Nhằm từng bước sản xuất cây quế bền vững, những năm qua, ngành nông nghiệp Lào Cai đã đẩy mạnh tuyên truyền, xây dựng các mô hình sản xuất quế hữu cơ. Trên địa bàn tỉnh Lào Cai hiện có 3.503 ha quế đã được công nhận vùng quế hữu cơ. Hiện nay, các doanh nghiệp chế biến quế cũng đang có xu hương đầu tư sản xuất, chế biến quế tại Lào Cai theo hướng tạo ra chuỗi sản phẩm quế oganic.

Với tiềm năng sẵn có, thời gian qua, Lào Cai đã ban hành các nghị quyết, quyết định, kế hoạch để không ngừng tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển sản xuất nông lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh Lào Cai nói chung, trong đó có cây quế. Tại Nghị quyết Số 10-NQ/TU ngày 26/8/2021 của Ban thường vụ Tỉnh ủy về Chiến lược phát triển nông nghiệp hàng hóa tỉnh Lào Cai đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050; Quyết định số 3038/QĐ-UBND ngày 24/8/2021 phê duyệt Dự án trồng rừng sản xuất trên địa bàn tỉnh Lào Cai giai đoạn 2021 - 2025, trong đó cơ cấu lại ngành theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững và xác định phát triển cây quế gắn liền với phát triển và bảo vệ rừng để nâng cao thu nhập cho người dân…

Bên cạnh đó, nhằm phát huy tiềm năng và thế mạnh cây quế, Lào Cai đã có những đánh giá thực trạng và định hướng phát triển sản xuất, kinh doanh quế trên địa bàn tỉnh, trong đó, mục tiêu hình thành vùng trồng quế tập trung, theo hướng sản xuất hàng hóa, nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững với quy mô 52.000 ha vào năm 2030. Phấn đấu có ít nhất 20% diện tích rừng trồng được cấp chứng chỉ FSC, chứng chỉ hữu cơ vào năm 2025, đạt 35% vào năm 2030 và 70% vào năm 2050.

Cây quế góp phần bảo vệ rừng và nâng cao thu nhập cho người dân (Ảnh minh họa)

Song song đó, nghiên cứu, áp dụng khoa học công nghệ từ khâu sản xuất giống tới khâu chế biến, tiêu thụ sản phẩm theo hướng hữu cơ, phấn đâu đến năm 2050 có trên 50% sản phẩm quế đạt chứng nhận hữu cơ và được quản lý trên hệ thống xác thực số (QRS).

Đồng thời, tập trung phát triển chuỗi sản phẩm quế hữu cơ mang thương hiệu sản phẩm quốc gia, từng bước vươn ra thị trường thế giới và trở thành mặt hàng nông lâm sản xuất khẩu chính; gắn phát triển vùng nguyên liệu quy mô tập trung sản xuất theo tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật với thu hút, kêu gọi đầu tư các cơ sở chế biến sâu có công nghệ hiện đại, giá trị gia tăng cao.

Về chế biến, tiêu thụ sản phẩm, giai đoạn 2021 - 2025, Lào Cai sẽ duy trì hoạt động của các cơ sở chế biến hiện có. Tập trung đầu tư xây dựng các cơ sở chiết xuất tinh dầu quế. Cụ thể, gồm 1 nhà máy chế biến sâu tinh dầu quế với công suất trên 500 tấn tinh dầu/năm; 2 nhà máy chế biến sâu vỏ quế, công suất trên 10.000 tấn. Giai đoạn 2026 - 2030, nâng công suất chế biến của các cơ sở chế biến quế trên địa bàn tỉnh.

Lào Cai cũng sẽ tập trung nghiên cứu các xu thế phát triển thị trường, nhu cầu tiêu thụ các loại sản phẩm quế sau chế biến theo hướng đi tắt đón đầu, khuyến khích sản xuất, xuất khẩu đến các thị trường khó tính. Tìm kiếm thị trường lâm sản xuất khẩu, tập trung vào thị trương Mỹ và các nước Châu Âu.

Khang Vũ