Nghệ An: Khi công nghệ trở thành phương tiện để giữ gìn nghề truyền thống

Máy móc thay đổi cách làm, nhưng không thay đổi cái hồn sản phẩm

Ông Phan Bá Bảy, Giám đốc Công ty TNHH Hương Trầm Bảy Lương

Làng nghề làm hương ở Liên Đức đã gắn bó với đời sống người dân địa phương qua nhiều thế hệ. Ban đầu, hoạt động sản xuất chủ yếu dựa vào sự cần mẫn, kinh nghiệm, đôi tay khéo léo bởi người thợ. Tuy nhiên, lúc quy mô thị trường mở rộng, phương thức sản xuất thủ công bộc lộ rõ giới hạn về năng suất, độ đồng đều, khả năng đáp ứng các đơn hàng lớn. Theo ông Phan Bá Bảy, hơn thập kỷ trước, những hạn chế ấy làm ông suy nghĩ muốn tìm hướng đi khác. Bởi nếu tiếp tục phụ thuộc hoàn toàn vào lao động thủ công, năng suất rất khó cải thiện, người làm nghề lại vất vả hơn, song chất lượng giữa các mẻ hương khó duy trì đồng nhất.

Hơn 10 năm trước, khi nghề làm hương địa phương chủ yếu gắn liền phương pháp thủ công, ông Bảy đã mạnh dạn đầu tư máy móc, tự động hóa sản xuất

Từ trăn trở ấy, cơ sở của ông Bảy bắt đầu đầu tư máy móc, đưa tự động hóa vào từng công đoạn phù hợp. Quyết định trên diễn ra giữa lúc nhiều người vẫn mặc định nghề truyền thống phải gắn liền phương thức thủ công, khiến cơ sở đối mặt không ít hoài nghi. Thế nhưng, ông Bảy tin rằng, đổi mới không đồng nghĩa rời bỏ giá trị vốn có. “Cái hồn của nén hương không nằm ở việc làm bằng tay hay máy, mà nằm ở nguyên liệu sạch, công thức gia truyền, sự tận tâm, đạo đức người làm nghề”, ông chia sẻ.

Nhờ nền tảng công nghệ, quy trình bài bản, sản phẩm doanh nghiệp chính thức đạt chuẩn OCOP 4 sao tại tỉnh Nghệ An

Quan điểm ấy cũng định hình cách Hương Trầm Liên Đức ứng dụng máy móc. Công đoạn cần năng suất, độ chính xác, ổn định có thể giao cho thiết bị đảm nhiệm. Việc lựa chọn nguyên liệu, phối trộn bột hương, kiểm tra thành phẩm, giữ mùi thơm đặc trưng cần sự kiểm soát trực tiếp bởi người làm nghề. Nhờ đó, máy móc hỗ trợ nâng cao năng suất, giảm áp lực lên người lao động, tạo điều kiện kiểm soát chất lượng tốt hơn.

Với Hương Trầm Liên Đức, giá trị một nén hương vẫn phải bắt nguồn từ nguyên liệu, công thức, cái tâm bởi người làm nghề

Khi mở rộng quy mô, bài toán đặt ra với Hương Trầm Liên Đức không còn dừng ở việc sản xuất những nén hương có mùi thơm đặc trưng. Để chuẩn hóa toàn diện, cơ sở chủ động chuyển đổi từ hộ kinh doanh làng nghề sang mô hình doanh nghiệp (thành lập Công ty TNHH Hương Trầm Bảy Lương vào năm 2009), đồng thời hoàn thiện hệ thống quản lý, kiểm soát sản xuất. Quá trình đăng ký nhãn hàng hóa, công bố chất lượng, kiểm nghiệm định kỳ, đăng ký mã số mã vạch, bảo hộ nhãn hiệu độc quyền đều được doanh nghiệp chủ động triển khai bài bản.

Từ nghề truyền thống đến thương hiệu OCOP

Hương Trầm Bảy Lương cam kết sử dụng nguyên liệu 100% tự nhiên từ rễ hương, trầm gió, hoa hồi, quế kết hợp keo bời lời, mang đến mùi thơm thanh khiết, dịu nhẹ, tàn rụng tự nhiên, an toàn cho sức khỏe gia đình

Nhờ nền tảng công nghệ, quy trình bài bản, sản phẩm doanh nghiệp chính thức đạt chuẩn OCOP 4 sao - dấu mốc đáng tự hào bởi địa phương chỉ có số ít đơn vị ngành hàng hương đạt thành quả này. Chia sẻ về tầm nhìn phát triển, ông Bảy quan niệm: “Giữa một thị trường ngày càng nhiều lựa chọn, người tiêu dùng không chỉ quan tâm mùi hương, mà còn chú trọng nguồn nguyên liệu, chất lượng, bao bì, thông tin sản phẩm, độ minh bạch”.

Hương Trầm Liên Đức chú trọng bán hàng, quảng bá trên nền tảng số, từ website, Facebook, TikTok đến thương mại điện tử, đều có thể truy xuất nguồn gốc rõ ràng

Hiểu rõ điều đó, Hương Trầm Bảy Lương cam kết sử dụng nguyên liệu 100% tự nhiên từ rễ hương, trầm gió, hoa hồi, quế kết hợp keo bời lời. Khác những dòng sản phẩm tẩm hóa chất cuốn tàn cong vút trên thị trường, hương sạch Liên Đức mang đến mùi thơm thanh khiết, dịu nhẹ, tàn rụng tự nhiên, an toàn cho sức khỏe gia đình.

Song song hoạt động sản xuất, Hương Trầm Liên Đức cũng chú trọng phương thức bán hàng, quảng bá lên nền tảng số, từ website, Facebook, TikTok, thương mại điện tử (TMĐT),... đều dễ dàng truy xuất nguồn gốc qua QR. Những kênh này giúp thương hiệu tiếp cận khách hàng ngoài địa phương thuận lợi hơn, đồng thời tạo thêm không gian để kể câu chuyện về nghề, tạo thêm việc làm ổn định cho lao động địa phương.

Ông Bảy tin rằng, đổi mới không đồng nghĩa rời bỏ giá trị vốn có bởi cái hồn của nén hương nằm ở nguyên liệu sạch, công thức gia truyền, sự tận tâm, cái tâm của làm nghề

Hành trình hơn một thập kỷ của Hương Trầm Bảy Lương minh chứng cho thấy: Nếu sản xuất thủ công gặp giới hạn về năng suất, công nghệ có thể tháo gỡ; nếu chất lượng sản phẩm khó đồng đều, máy móc sẽ hỗ trợ; và nếu muốn mở rộng thị trường, sản phẩm phải được chuẩn hóa. Dưới góc nhìn ấy, công nghệ không đứng đối lập với truyền thống, ngược lại nó trở thành một phần chiến lược giúp nghề truyền thống thích nghi thị trường.

Đại diện doanh nghiệp giới thiệu sản phẩm tới khách hàng

Với Hương Trầm Liên Đức, giá trị một nén hương vẫn phải bắt nguồn từ nguyên liệu, công thức, cái tâm bởi người làm nghề. Nhưng để giá trị ấy đi xa hơn, sản phẩm cần thêm năng lực sản xuất, chất lượng ổn định. Khi biết kết hợp nhịp nhàng giữa kinh nghiệm, sức mạnh công nghệ và tư duy quản trị hiện đại, ông Bảy tin rằng, sản phẩm quê nhà hoàn toàn đủ sức cạnh tranh sòng phẳng, chinh phục các thị trường lớn.