Tháo gỡ “nút thắt” giúp bưởi Đồng Nai rộng đường xuất khẩu

Cơ hội vàng mang tính bước ngoặt lịch sử

Toàn cảnh Hội thảo “Xây dựng chuỗi giá trị Bưởi Thành phố Đồng Nai gắn với xúc tiến thị trường trong nước và xuất khẩu” ngày 5/6

Phát biểu chỉ đạo tại hội thảo, bà Lê Thị Ánh Tuyết, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) TP. Đồng Nai nhắc lại cột mốc đặc biệt: Ngày 15/04/2026, Nghị định thư về Yêu cầu Kiểm dịch thực vật đối với quả bưởi tươi xuất khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc chính thức ký kết. Đây trở thành “chìa khóa vàng” mở rộng cánh cửa xuất khẩu chính ngạch sang thị trường tiêu thụ bưởi lớn nhất thế giới.

Bà Lê Thị Ánh Tuyết, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Đồng Nai phát biểu chỉ đạo tại hội thảo

Ghi nhận TP. Đồng Nai hiện sở hữu tiềm năng khổng lồ gần 11.000 ha bưởi, sản lượng vượt trội trên 1,6 triệu tấn/năm, trong đó bưởi da xanh chiếm tới 86%. Tuy nhiên, lãnh đạo Sở NN&MT TP. Đồng Nai cũng thẳng thắn chỉ ra nghịch lý lớn khi doanh nghiệp, lẫn nông dân trồng bưởi vẫn phải loay hoay trước bài toán “hàng tốt nhưng giá chợ”, “tắc nghẽn” quanh phân khúc giá trị cao vì sản xuất nhỏ lẻ, liên kết chuỗi lỏng lẻo.

Bà Trần Thị Minh Hà, Chủ tịch CLB Doanh nông Việt Nam khẳng định, cơ hội xuất khẩu bưởi Việt Nam rộng mở hơn bao giờ hết

Tiếp lời đại diện địa phương, bà Trần Thị Minh Hà, Chủ tịch CLB Doanh nông Việt Nam khẳng định, cơ hội xuất khẩu bưởi Việt Nam rộng mở hơn bao giờ hết, đặc biệt sau thời điểm kết nối thành công sang thị trường khó tính như Mỹ, New Zealand, Úc. Bà Hà dẫn dữ liệu của Hiệp hội Rau quả Việt Nam dự báo, kim ngạch xuất khẩu bưởi thời gian tới có thể bứt phá mạnh mẽ từ mức hơn 70 triệu USD (2025) lên đến 300 triệu USD. Việc thắt chặt mô hình liên kết bền vững giữa Nhà nước - Nhà khoa học - Nhà doanh nghiệp - Hệ thống phân phối - Nhà nông sẽ là chìa khóa cốt lõi giúp thực hiện mục tiêu trên.

Nhận diện rào cản và giải pháp tháo gỡ

Đại diện Chi cục Phát triển nông thôn (Sở NN&MT TP. Đồng Nai) trình bày báo cáo chuyên sâu về tình hình sản xuất, tiêu thụ, định hướng phát triển cây bưởi trên địa bàn thành phố

Nhằm làm rõ bức tranh thực tế tại địa phương, đại diện Chi cục Phát triển nông thôn (Sở NN&MT TP. Đồng Nai) đã trình bày báo cáo chuyên sâu về tình hình sản xuất, tiêu thụ, định hướng phát triển cây bưởi trên địa bàn thành phố. Cụ thể, địa phương hiện sở hữu lợi thế lớn nhờ xây dựng vùng sản xuất tập trung gắn với chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP). Nhiều hợp tác xã, tổ hợp tác ở TP. Đồng Nai biết chủ động nâng cấp quy trình, đưa trái bưởi tươi, lẫn sản phẩm chế biến sâu đạt chứng nhận OCOP từ 3 - 4 sao. Nỗ lực này bước đầu giúp thương hiệu bưởi Đồng Nai sở hữu vùng nguyên liệu có tính kỷ luật cao, tạo bước đệm tiếp cận nhiều tiêu chuẩn xuất khẩu khắt khe.

Tuy nhiên, đại diện Chi cục Phát triển nông thôn thẳng thắn nhìn nhận “nút thắt” lớn: tiềm năng bưởi đạt chứng nhận OCOP tuy cao, nhưng tỷ lệ sản phẩm tham gia vào chuỗi cung ứng xuất khẩu chính ngạch còn khiêm tốn. Phần lớn chủ thể OCOP dừng lại ở quy mô vừa và nhỏ, năng lực tự kết nối thị trường quốc tế hoặc ký kết hợp đồng bao tiêu dài hạn với tập đoàn lớn còn bộc lộ hạn chế. Hệ quả, dòng chảy nông sản dễ tắc nghẽn, chuỗi liên kết giá trị giữa vùng trồng OCOP và doanh nghiệp xuất khẩu chưa thực sự gắn kết chặt chẽ để tạo thành sức mạnh đồng bộ.

Cũng tại hội thảo, các chuyên gia đầu ngành cùng nhau thảo luận, tham vấn, giới thiệu nhiều giải pháp đồng bộ từ chuẩn hóa quy trình VietGAP/GlobalGAP, siết chặt kiểm dịch bảo vệ mã số vùng trồng, đến thay đổi tư duy sản xuất. Những định hướng này nhằm tháo gỡ toàn diện bài toán kỹ thuật, thị trường, tạo bệ phóng vững chắc cho trái bưởi xuất khẩu.

Ông Ngô Xuân Chinh, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Chuyển giao tiến bộ kỹ thuật nông nghiệp (Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam) trình bày tham vấn tại hội thảo

Điển hình, ông Ngô Xuân Chinh, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Chuyển giao tiến bộ kỹ thuật nông nghiệp (Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam) đề xuất giải pháp công nghệ giúp nâng cao năng suất, chất lượng trái bưởi đồng đều. Chuyên gia nông học hiến kế ứng dụng công nghệ kho lạnh đạt chuẩn giúp kéo dài tuổi thọ trái cây từ vài ngày lên vài tháng; góp phần điều tiết sản lượng, đẩy mạnh chế biến đa dạng hóa sản phẩm: nước ép, mứt, tinh dầu vỏ bưởi,…

Dưới góc độ doanh nghiệp xuất khẩu, ông Nguyễn Đình Mười, Phó Chủ tịch Vina T&T Group khẳng định, liên kết chuỗi là con đường duy nhất tiến vào thị trường cao cấp. Ông Mười nhấn mạnh, người nông dân cần thay đổi tư duy từ “sản xuất thuần túy” sang “cung ứng theo hợp đồng”, tuân thủ nghiêm ngặt nhật ký canh tác, kỷ luật chuỗi. Về phía đơn vị phân phối nội địa, ông Phạm Văn Hùng, Trưởng phòng Thu mua MM Mega Market định hướng nông dân sản xuất đúng tiêu chuẩn an toàn như những hệ thống siêu thị lớn, đảm bảo đầu ra luôn ổn định.

TP. Đồng Nai sở hữu lợi thế lớn nhờ xây dựng vùng sản xuất tập trung gắn với chương trình OCOP