Tỉnh Thanh Hóa: Đặc sản miến dong Hương Ngọc
09:38 | 13/08/2021
OVN - Không dùng hóa chất tẩy trắng, không pha phẩm màu, không chất bảo quản, sản phẩm miến dong Hương Ngọc sản xuất hoàn toàn bằng phương pháp thủ công truyền thống tại xã Ngọc Liên, huyện Ngọc Lặc nổi tiếng gần xa bởi sợi miến dẻo, dai, thơm ngon không nơi nào sánh bằng.
Theo người dân địa phương, nghề làm miến dong ở xã Ngọc Liên đã có từ rất lâu đời. Miến dong xã Ngọc Liên làm hoàn toàn bằng củ dong riềng. Để chủ động nguồn nguyên liệu sản xuất, người dân trong xã đã phát triển hơn 20 ha trồng dong riềng đỏ.
Củ dong riềng được bà con nông dân xã Ngọc Liên trồng vào tháng 1, tháng 2 hàng năm ở những vùng đất màu mỡ tươi tốt trên những đồi cao - nơi có sương mù bao phủ. Để đến dịp cuối tháng 9, đầu tháng 10 âm lịch hàng năm, cây dong riềng được thu hoạch cũng là thời điểm người dân trong xã bắt tay vào vụ sản xuất miến.
Quá trình làm miến dong tương đối cầu kỳ, củ dong riềng khi đủ độ già sẽ được thu hoạch, rửa sạch đất cát, cắt bỏ rễ và các phần bị hỏng sau đó đưa vào máy nghiền. Hỗn hợp sau khi nghiền sẽ được lọc nhiều lần với nước sạch để loại bỏ chất bẩn cho đến khi nước trong lắng lấy bột. Tinh bột này sẽ được đem đi phơi khô để thu được bột dong giềng nguyên chất nhất. Những mẻ bột dong này sẽ để được cả năm, giúp người làm miến ở xã Ngọc Liên có thể chủ động trong khâu sản xuất miến.
Bột dong riềng sau khi qua sơ chế, ngâm ủ, lọc tạp chất sẽ được đem đi tráng thành bánh. Công đoạn tráng bánh hoàn toàn thủ công nên sợi miến chín đều và đòi hỏi sự khéo léo, tỷ mẩn của người làm nghề. Muốn sợi miến đều, đẹp thì phải tráng mỏng, đều tay, căn lượng bột và thời gian vừa đủ.
Là hộ gia đình đã có thâm niên hơn 20 năm gắn bó với nghề làm miến dong truyền thống, sáng nào, chị Dư Thị Phương, thôn 4, xã Ngọc Liên, huyện Ngọc Lặc cũng ngồi tráng bánh bên bếp lửa.
Chị Dư cho biết: "Làm miến có thể làm quanh năm, nhưng bắt đầu từ tháng 10 trở đi công việc sẽ bận rộn hơn do nhu cầu sử dụng của người dân tăng cao vào dịp cuối năm. Thời điểm 2 tháng giáp Tết, gia đình tôi phải thuê khoảng 5-10 lao động để sản xuất, vận chuyển miến đến các cơ sở tiêu thụ. Mặc dù làm ngày, làm đêm nhưng miến làm ra đến đâu là bán hết đến đó, chưa bao giờ lo ế."
Xã Ngọc Liên có 50 hộ làm miến dong; trong đó, có 20 hộ duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh thường xuyên, quy mô lớn. UBND xã Ngọc Liên đã thành lập Hợp tác xã nông nghiệp dịch vụ thương mại Thành Công để liên kết các hộ trong xã làm miến dong tập trung phát triển, hoàn thiện và nâng cấp sản phẩm miến dong Hương Ngọc bằng việc đầu tư xây dựng cơ sở sản xuất đạt tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, cải tiến mẫu mã, bao bì, tem nhãn, chú trọng quảng bá sản phẩm và bảo vệ môi trường.
Anh Lê Quang Lịch, Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp dịch vụ thương mại Thành Công, xã Ngọc Liên, huyện Ngọc Lặc khẳng định, trước kia, người dân làm miến hoàn toàn thủ công nên năng suất thấp, hiệu quả không cao. Gần đây, người làm miến đã chủ động đầu tư máy móc vào một số công đoạn sản xuất nên năng suất cao hơn nhiều, thu nhập từ nghề làm miến dong vì thế cũng được cải thiện đáng kể.
Mới đây, sản phẩm miến dong Hương Ngọc đã được UBND tỉnh công nhận là sản phẩm OCOP 3 sao cấp tỉnh. Hiện nay, ngoài tiêu thụ nội tỉnh, miến dong Hương Ngọc đã và đang phát triển tại các thị trường tiềm năng như: Hà Nội, Nghệ An, Thành phố Hồ Chí Minh… Dự kiến năm 2021, hợp tác xã sẽ bao tiêu 70 tấn miến cho các hộ sản xuất.
Theo những người làm nghề, sở dĩ, miến dong Hương Ngọc được người tiêu dùng tin tưởng vì làm hoàn toàn bằng nguyên liệu tự nhiên là củ dong riềng, không qua bất cứ công đoạn tẩy trắng hay sử dụng phẩm màu. Khi nấu lên sợi miến mềm, trong, thơm, dai, vị ngọt mát, dù có để trong nước hoặc nấu lại thì sợi miến vẫn dai, không bị dính, nát như các loại miến khác. Được làm từ tinh bột, nhưng miến dong Hương Ngọc lại có tính mát, nhiều chất xơ, không chứa chất béo và bổ sung ít calo. Do đó, đây là thực phẩm tuyệt vời cho những ai muốn giảm cân và duy trì cân nặng.
Không chỉ vậy, Hợp tác xã nông nghiệp dịch vụ thương mại Thành Công cũng rất chú trọng hình thức sản phẩm với bao bì nhãn mác đẹp, đầy đủ thông tin về xuất xứ, thành phần dinh dưỡng, tiêu chuẩn chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm theo quy định với mong muốn tới đây sẽ đưa sản phẩm miến dong Hương Ngọc vào hệ thống các siêu thị trong và ngoài tỉnh.
Ông Đặng Văn Quang, Phó chủ tịch UBND huyện Ngọc Lặc, Thanh Hóa cho biết, miến dong Hương Ngọc là sản phẩm truyền thống của địa phương, hiện đang dần khẳng định thương hiệu và là một trong những sản phẩm nổi bật của tỉnh Thanh Hóa.
Trong thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục xây dựng, phát triển mở rộng quy mô và chất lượng để miến Hương Ngọc thực sự trở thành sản phẩm chủ lực trên địa bàn huyện và quanh vùng. Huyện cũng đang phấn đấu đến cuối năm có thêm 3 sản phẩm là mật ong, dưa vàng xã Kiên Thọ, tinh bột sắn xã Ngọc Liên đạt sản phẩm OCOP cấp tỉnh.
Để đáp ứng thị hiếu của khách hàng cũng như duy trì chất lượng, thương hiệu, thời gian tới, huyện Ngọc Lặc sẽ tiếp tục mở rộng vùng nguyên liệu trồng cây dong riềng; đồng thời, tăng cường liên kết sản xuất, mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước cũng như kiểm soát chặt chẽ đầu vào nhằm quản lý nhãn hiệu miến dong Hương Ngọc ngày càng bền vững. Huyện cũng đang lên kế hoạch khôi phục giống dong riềng đỏ đặc trưng của địa phương để cho ra đời dòng sản phẩm chuyên biệt “Miến dong rừng đỏ” mang sắc thái riêng của huyện miền núi Ngọc Lặc.
Củ dong riềng được bà con nông dân xã Ngọc Liên trồng vào tháng 1, tháng 2 hàng năm ở những vùng đất màu mỡ tươi tốt trên những đồi cao - nơi có sương mù bao phủ. Để đến dịp cuối tháng 9, đầu tháng 10 âm lịch hàng năm, cây dong riềng được thu hoạch cũng là thời điểm người dân trong xã bắt tay vào vụ sản xuất miến.
Quá trình làm miến dong tương đối cầu kỳ, củ dong riềng khi đủ độ già sẽ được thu hoạch, rửa sạch đất cát, cắt bỏ rễ và các phần bị hỏng sau đó đưa vào máy nghiền. Hỗn hợp sau khi nghiền sẽ được lọc nhiều lần với nước sạch để loại bỏ chất bẩn cho đến khi nước trong lắng lấy bột. Tinh bột này sẽ được đem đi phơi khô để thu được bột dong giềng nguyên chất nhất. Những mẻ bột dong này sẽ để được cả năm, giúp người làm miến ở xã Ngọc Liên có thể chủ động trong khâu sản xuất miến.
Bột dong riềng sau khi qua sơ chế, ngâm ủ, lọc tạp chất sẽ được đem đi tráng thành bánh. Công đoạn tráng bánh hoàn toàn thủ công nên sợi miến chín đều và đòi hỏi sự khéo léo, tỷ mẩn của người làm nghề. Muốn sợi miến đều, đẹp thì phải tráng mỏng, đều tay, căn lượng bột và thời gian vừa đủ.
Là hộ gia đình đã có thâm niên hơn 20 năm gắn bó với nghề làm miến dong truyền thống, sáng nào, chị Dư Thị Phương, thôn 4, xã Ngọc Liên, huyện Ngọc Lặc cũng ngồi tráng bánh bên bếp lửa.
Chị Dư cho biết: "Làm miến có thể làm quanh năm, nhưng bắt đầu từ tháng 10 trở đi công việc sẽ bận rộn hơn do nhu cầu sử dụng của người dân tăng cao vào dịp cuối năm. Thời điểm 2 tháng giáp Tết, gia đình tôi phải thuê khoảng 5-10 lao động để sản xuất, vận chuyển miến đến các cơ sở tiêu thụ. Mặc dù làm ngày, làm đêm nhưng miến làm ra đến đâu là bán hết đến đó, chưa bao giờ lo ế."
Xã Ngọc Liên có 50 hộ làm miến dong; trong đó, có 20 hộ duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh thường xuyên, quy mô lớn. UBND xã Ngọc Liên đã thành lập Hợp tác xã nông nghiệp dịch vụ thương mại Thành Công để liên kết các hộ trong xã làm miến dong tập trung phát triển, hoàn thiện và nâng cấp sản phẩm miến dong Hương Ngọc bằng việc đầu tư xây dựng cơ sở sản xuất đạt tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, cải tiến mẫu mã, bao bì, tem nhãn, chú trọng quảng bá sản phẩm và bảo vệ môi trường.
Anh Lê Quang Lịch, Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp dịch vụ thương mại Thành Công, xã Ngọc Liên, huyện Ngọc Lặc khẳng định, trước kia, người dân làm miến hoàn toàn thủ công nên năng suất thấp, hiệu quả không cao. Gần đây, người làm miến đã chủ động đầu tư máy móc vào một số công đoạn sản xuất nên năng suất cao hơn nhiều, thu nhập từ nghề làm miến dong vì thế cũng được cải thiện đáng kể.
Mới đây, sản phẩm miến dong Hương Ngọc đã được UBND tỉnh công nhận là sản phẩm OCOP 3 sao cấp tỉnh. Hiện nay, ngoài tiêu thụ nội tỉnh, miến dong Hương Ngọc đã và đang phát triển tại các thị trường tiềm năng như: Hà Nội, Nghệ An, Thành phố Hồ Chí Minh… Dự kiến năm 2021, hợp tác xã sẽ bao tiêu 70 tấn miến cho các hộ sản xuất.
Theo những người làm nghề, sở dĩ, miến dong Hương Ngọc được người tiêu dùng tin tưởng vì làm hoàn toàn bằng nguyên liệu tự nhiên là củ dong riềng, không qua bất cứ công đoạn tẩy trắng hay sử dụng phẩm màu. Khi nấu lên sợi miến mềm, trong, thơm, dai, vị ngọt mát, dù có để trong nước hoặc nấu lại thì sợi miến vẫn dai, không bị dính, nát như các loại miến khác. Được làm từ tinh bột, nhưng miến dong Hương Ngọc lại có tính mát, nhiều chất xơ, không chứa chất béo và bổ sung ít calo. Do đó, đây là thực phẩm tuyệt vời cho những ai muốn giảm cân và duy trì cân nặng.
Không chỉ vậy, Hợp tác xã nông nghiệp dịch vụ thương mại Thành Công cũng rất chú trọng hình thức sản phẩm với bao bì nhãn mác đẹp, đầy đủ thông tin về xuất xứ, thành phần dinh dưỡng, tiêu chuẩn chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm theo quy định với mong muốn tới đây sẽ đưa sản phẩm miến dong Hương Ngọc vào hệ thống các siêu thị trong và ngoài tỉnh.
Ông Đặng Văn Quang, Phó chủ tịch UBND huyện Ngọc Lặc, Thanh Hóa cho biết, miến dong Hương Ngọc là sản phẩm truyền thống của địa phương, hiện đang dần khẳng định thương hiệu và là một trong những sản phẩm nổi bật của tỉnh Thanh Hóa.
Trong thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục xây dựng, phát triển mở rộng quy mô và chất lượng để miến Hương Ngọc thực sự trở thành sản phẩm chủ lực trên địa bàn huyện và quanh vùng. Huyện cũng đang phấn đấu đến cuối năm có thêm 3 sản phẩm là mật ong, dưa vàng xã Kiên Thọ, tinh bột sắn xã Ngọc Liên đạt sản phẩm OCOP cấp tỉnh.
Để đáp ứng thị hiếu của khách hàng cũng như duy trì chất lượng, thương hiệu, thời gian tới, huyện Ngọc Lặc sẽ tiếp tục mở rộng vùng nguyên liệu trồng cây dong riềng; đồng thời, tăng cường liên kết sản xuất, mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước cũng như kiểm soát chặt chẽ đầu vào nhằm quản lý nhãn hiệu miến dong Hương Ngọc ngày càng bền vững. Huyện cũng đang lên kế hoạch khôi phục giống dong riềng đỏ đặc trưng của địa phương để cho ra đời dòng sản phẩm chuyên biệt “Miến dong rừng đỏ” mang sắc thái riêng của huyện miền núi Ngọc Lặc.
Bài, ảnh: Phùng Giang
Tin mới hơn
ocopvietnam - Khước từ tư duy canh tác quảng canh, Hợp tác xã Nông Xanh (tỉnh Sơn La) ứng dụng công nghệ nhà màng phát triển dòng bí hạt dẻ Nhật Bản. Tỷ suất lợi nhuận vượt trội chứng minh dư địa lớn của phân khúc nông sản giá trị cao.
ocopvietnam - Với 11 sản phẩm được công nhận OCOP từ 3 sao trở lên, xã Sông Vàng, TP Đà Nẵng đang khai thác thế mạnh sản vật địa phương để phát triển hàng hóa có thương hiệu, tạo sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân.
ocopvietnam - THACO AGRI đề xuất triển khai dự án trồng sâm Ngọc Linh và dược liệu tập trung, ứng dụng công nghệ cao trên diện tích khoảng 1.206ha tại xã Trà Linh và Trà Tập, thành phố Đà Nẵng, với thời hạn hoạt động 50 năm.
ocopvietnam - Đà Nẵng triển khai đưa sản phẩm sâm Ngọc Linh lên sàn giao dịch “OCOP và đặc sản Đà Nẵng” trên nền tảng Grab, đồng thời yêu cầu kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc, chất lượng và các điều kiện pháp lý của sản phẩm tham gia.
ocopvietnam - Từ một kỹ sư trực tiếp vận hành dây chuyền, Chủ tịch HĐQT Sepon Group đã kiến tạo một hệ sinh thái nông nghiệp tuần hoàn, gắn chặt tăng trưởng của doanh nghiệp với sinh kế của 60.000 nông dân tại tỉnh Quảng Trị.
ocopvietnam - Từ nguồn nguyên liệu dừa, lúa, trái cây bản địa, phụ nữ Vĩnh Long đang đẩy mạnh khởi nghiệp, ứng dụng khoa học công nghệ, góp phần nâng giá trị nông sản, phát triển 980 sản phẩm OCOP đạt từ 3 đến 5 sao.
Tin khác
ocopvietnam - Từ những nông sản quen thuộc như ngô, khoai, chuối đến sản phẩm thủ công mang giá trị văn hóa, các chủ thể tại Ninh Bình đang đầu tư công nghệ, chuẩn hóa sản phẩm theo OCOP, mở rộng thị trường và nâng cao giá trị kinh tế.
ocopvietnam - Với 852 sản phẩm OCOP cùng nhiều đặc sản địa phương, Gia Lai đang từng bước mở rộng hệ thống điểm bán, tạo thêm cơ hội đưa sản phẩm đến gần người tiêu dùng, du khách, các kênh phân phối hiện đại.
ocopvietnam - Giữa quá trình đô thị hóa diễn ra mạnh tại Hoài Đức, những vườn ổi lê Di Trạch vẫn được duy trì theo hướng sản xuất an toàn, nâng cao giá trị trên cùng diện tích đất. Sản phẩm của Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Di Trạch được công nhận OCOP 4 sao từ năm 2021, tiếp tục được công nhận lại vào năm 2024.
ocopvietnam - Hơn 30 năm gắn bó với cá thát lát, Hợp tác xã Hậu Giang Xanh do chị Lý Hồng Tiên làm Giám đốc đã phát triển hơn 10 sản phẩm được công nhận OCOP 4 sao. Từ một loại cá đặc sản, cơ sở từng bước đầu tư chế biến sâu, mở rộng thị trường, xây dựng vùng nguyên liệu.
ocopvietnam - Hơn 220 gian hàng của hơn 150 doanh nghiệp, hợp tác xã, đơn vị xúc tiến thương mại đang hội tụ tại Hội chợ Công Thương vùng Bắc Trung Bộ tại Nghệ An năm 2026. Sự kiện diễn ra từ ngày 28/8 đến 3/9, mang đến không gian mua sắm, trải nghiệm nhiều nhóm hàng đặc trưng từ các địa phương.
ocopvietnam - TP.HCM được định hướng trở thành địa phương tiên phong nghiên cứu, thí điểm mô hình trung tâm outlet trong giai đoạn 2026-2030. Khu vực dọc cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây được đề xuất nghiên cứu phát triển mô hình này nhằm kết nối hoạt động mua sắm với dòng khách quốc tế từ sân bay Long Thành.
ocopvietnam - Viên kẹo dừa Bến Tre từ lâu đã vượt ra khỏi ranh giới của một món ăn chơi để trở thành sinh kế cốt lõi của hàng ngàn gia đình vùng cù lao. Tuy nhiên, để một sản phẩm thủ công có tuổi đời hơn một thế kỷ đứng vững trên kệ hàng hiện đại và đạt chuẩn OCOP, đó không phải là câu chuyện của sự may mắn, mà là kết quả của một quá trình chuẩn hóa khắt khe từ kỹ nghệ chế biến đến tư duy thương mại.
ocopvietnam - Thế giới đang chứng kiến một cuộc đại dịch chuyển trong ngành công nghiệp thực phẩm: Cuộc tháo chạy khỏi đường tinh luyện để tìm kiếm những nguồn vị ngọt tự nhiên có lợi cho sức khỏe.
ocopvietnam - Thương mại điện tử đang tạo thêm một kênh tiêu thụ mới cho nông sản địa phương, đặc biệt với các sản phẩm OCOP và đặc sản vùng miền. Tại Bắc Ninh, mô hình bán hàng qua livestream của Trung tâm Công nghệ chống hàng giả Việt Nam - Chi nhánh Bắc Ninh đang từng bước kết nối các chủ thể sản xuất với người tiêu dùng trên nền tảng số.
ocopvietnam - Làm ra được một mẻ thảo dược, dược liệu sạch, giữ trọn vẹn dược tính là bao nhiêu mồ hôi, công sức và tâm huyết của bà con mình. Thế nhưng, để mang những sản phẩm quý giá ấy từ bản làng, đồng quê vươn ra thị trường lớn, tự tin nằm trên kệ siêu thị cao cấp và chinh phục các tiêu chuẩn OCOP 3 sao, 4 sao hay 5 sao, chúng ta cần một “áo” thật xứng tầm.
LNV - Từ một người thợ may, ông Nguyễn Văn Liên đã tình cờ bén duyên với nghề nấu rượu truyền thống của gia đình. Sau 24 năm gắn bó, bằng sự kiên trì, tâm huyết và tinh thần không ngừng nâng cao chất lượng, ông đã gây dựng thương hiệu rượu Đế Vương, trong đó có sản phẩm rượu sữa lúa, được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao.
ocopvietnam - Mỗi mùa sầu riêng, hương thơm nồng nàn lại vắt ngang qua những thủ phủ chuyên canh từ Tây Nguyên xuống Đồng bằng sông Cửu Long. Thế nhưng, để "vua của các loại quả" nghiễm nhiên hiện diện trên bàn ăn của thị trường tỷ dân Trung Quốc, nắng gió miệt vườn là chưa đủ. Đó là một cuộc chiến khốc liệt về kiểm dịch, thủ tục thông quan và năng lực chuẩn hóa của những "người gác đền" trung gian.
ocopvietnam - Trong xu thế gia tăng chuỗi giá trị cho dược liệu bản địa, sự ra đời của Serum Sâm Ngọc Linh NAGINSA đánh dấu một bước tiến quan trọng. Không chỉ dừng lại ở dạng thô hay thực phẩm bảo vệ sức khỏe, "quốc bảo" Sâm Ngọc Linh nay đã được ứng dụng công nghệ bào chế Nano tiên tiến, mở ra kỷ nguyên mới trong việc chăm sóc và phục hồi làn da chuyên sâu.
OVN - Từ những sản phẩm OCOP, làng nghề truyền thống đến các dòng sản phẩm ứng dụng công nghệ hiện đại, Đà Nẵng đang từng bước xây dựng hệ thống sản phẩm mang dấu ấn riêng của địa phương. Không chỉ phục vụ nhu cầu tiêu dùng, các sản phẩm “Made in Đà Nẵng” còn trở thành cầu nối quảng bá văn hóa, con người và năng lực sáng tạo của doanh nghiệp, hợp tác xã đến thị trường trong nước và quốc tế.
OVN - Hơn 200 chuyên gia hàng đầu về sâm, nhà khoa học, quản lý và doanh nghiệp cùng bàn thảo để đưa sâm Ngọc Linh trở thành thương hiệu toàn cầu.
