Bình Thuận hướng tới xuất khẩu sản phẩm OCOP chế biến từ thanh long

Hiện diện tích thanh long trên địa bàn tỉnh Bình Thuận khoảng 26.900ha (chủ yếu là ruột trắng). Năm 2024, sản lượng thanh long thu hoạch gần 580.000 tấn.

Để nâng cao chất lượng sản phẩm, hiện ngành nông nghiệp Bình Thuận đã và đang tổ chức lại khâu sản xuất thanh long. Trong đó hình thành các vùng sản xuất thanh long theo thị trường xuất khẩu có chứng nhận hoặc cấp mã số vùng trồng. Đồng thời tổ chức liên kết giữa vùng sản xuất tập trung với các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu thanh long.

Theo Sở NN-PTNT Bình Thuận, hiện toàn tỉnh có trên 9.500ha thanh long VietGAP và 453ha GlobalGAP. Bên cạnh đó, toàn tỉnh có 548 mã số vùng trồng thanh long xuất khẩu và 260 mã số cơ sở đóng gói thanh long xuất khẩu.

Nhãn hiệu chứng nhận thanh long “Bình Thuận” đã được đăng ký gia hạn bảo hộ tại 13 quốc gia và vùng lãnh thổ tại các nước: Anh, Pháp, Đức, Hà Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Malaysia, Indonesia, Thái Lan, Đài Loan (Trung Quốc); được bảo hộ chỉ dẫn địa lý tại Nhật bản và đã được Liên minh châu Âu (EU) đồng ý bảo hộ chỉ dẫn địa lý tại các nước thuộc khối EU.

Ông Biện Tấn Tài, Phó Giám đốc Sở Công thương Bình Thuận cho biết, trong 2 tháng đầu năm 2025, nhu cầu tiêu thụ trái cây trong nước và xuất khẩu lớn nên giá thanh long được thu mua ổn định, dao động từ 13.000 - 20.000 đồng/kg (ruột trắng), nông dân thu hoạch có lãi.

Ghi nhận của chúng tôi tại gia đình ông Nguyễn Trung Phúc, xã Hàm Thạnh, Hàm Thuận Nam có 700 trụ thanh long ruột trắng, mới đây gia đình ông thu hoạch đạt sản lượng khoảng 7 tấn. Với giá bán 17.000 đồng/kg, gia đình lãi trên 50 triệu đồng.

Còn ông Nguyễn Tánh, ở thôn 5, xã Hàm Liêm, huyện Hàm Thuận Bắc cho biết, do ảnh hưởng thời tiết nên hầu hết lứa thanh long thu hoạch sau Tết của bà còn đều đạt năng suất thấp, sản lượng ít, trong khi nhu cầu tiêu thụ cao nên giá thanh long tăng. Hiện giá thanh long ruột trắng đạt trên 22.000 đồng/kg, tuy nhiên nguồn cung không dồi dào.

Theo ông Huỳnh Cảnh, Chủ tịch Hiệp hội thanh long Bình Thuận, từ đầu năm đến nay, việc xuất khẩu thanh long sang các nước như Ấn Độ, Thái Lan… ổn định. Ngoài ra thị trường Nga (thị trường mới), có nhu cầu tiêu thụ thanh long rất nhiều. Đối với thị trường Trung Quốc, hoạt động xuất khẩu trầm lắng hơn do trước Tết các đối tác đã nhập

số lượng lớn.

Tuy nhiên theo ông Cảnh, sắp tới khi lượng hàng tồn được giải phóng, thị trường Trung Quốc sẽ tiêu thụ mạnh trở lại. Do đó, dự kiến giá thanh long vẫn tiếp duy trì ở mức ổn định từ 15.000 - 17.000 đồng/kg.

Mở rộng thị trường xuất khẩu

Theo ông Biện Tấn Tài, năm 2024, các doanh nghiệp của tỉnh đã xuất khẩu chính ngạch 11,6 triệu USD, tương đương với 10.750 tấn thanh long tươi. Trong tháng 1/2025, các doanh nghiệp của tỉnh đã xuất khẩu chính ngạch đạt 1,2 triệu USD, tương đương với 914 tấn thanh long tươi. Thị trường xuất khẩu chính tập trung tại các nước châu Á, chiếm tỷ trọng 80%; châu Âu (Nga) chiếm tỷ trọng 18%; còn lại là châu Đại Dương.

Đối với thị trường Nhật Bản, hiện thanh long Bình Thuận đã được đăng ký bảo hộ chỉ dẫn địa lý thành công tại nước này. Tuy nhiên, các doanh nghiệp của tỉnh không trực tiếp xuất khẩu sang Nhật Bản mà bán cho Công ty Ant Farm, Yasaka để xử lý nhiệt và xuất khẩu.

Đối với lượng thanh long xuất khẩu qua các cửa khẩu biên giới Việt - Trung, 2 tháng đầu năm 2025 cả nước ước thực hiện 160.000 tấn, phần lớn là thanh long Bình Thuận.

Cũng theo Phó Giám đốc Sở Công thương Bình Thuận, trong năm 2025 cũng như trong những năm tới, Trung Quốc vẫn là thị trường tiêu thụ lớn của nông sản Việt Nam cũng như thanh long của tỉnh Bình Thuận. Tuy nhiên, thị trường Trung Quốc không còn là thị trường “dễ tính”, họ tăng cường áp dụng các tiêu chuẩn về kiểm dịch nguồn gốc, xuất xứ, nhãn mác, các quy định kiểm dịch nghiêm ngặt hơn.

Bên cạnh đó, các quốc gia nhập khẩu tại các thị trường khác (Mỹ, EU và Đài Loan- Trung Quốc) cũng đưa ra các quy định ngày càng chặt chẽ về an toàn thực phẩm và siết chặt kiểm tra dư lượng thuốc BVTV. Đây cũng là thách thức rất lớn đối với hoạt động xuất khẩu các mặt hàng nông sản nói chung của tỉnh Bình Thuận và thanh long nói riêng. Thêm vào đó, chi phí vận chuyển tăng cao cũng khiến doanh nghiệp khó hoàn thành các đơn hàng đúng thời hạn.

Để đảm bảo hoạt động tiêu thụ thanh long Bình Thuận, thời gian tới, Sở Công Thương sẽ chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan triển khai thực hiện một số giải pháp trong công tác xúc tiến thương mại, hỗ trợ quảng bá, phát triển thị trường tiêu thụ thanh long Bình Thuận theo kế hoạch số 3049 ngày 18/8/2021 của UBND tỉnh Bình Thuận về phát triển và mở rộng thị trường tiêu thụ cho sản phẩm thanh long Bình Thuận trong và ngoài nước giai đoạn 2021 - 2025. Đồng thời, Sở Công thương cũng sẽ hỗ trợ các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu thanh long tham gia các hội chợ triển lãm chuyên ngành trái cây, rau quả có uy tín được tổ chức hàng năm trong khu vực và trên thế giới để quảng bá, tiếp thị sản phẩm, tìm kiếm đối tác, bạn hàng, mở rộng thị trường xuất khẩu.

Hỗ trợ các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh các sản phẩm lợi thế của tỉnh nâng cao năng lực sản xuất, tăng khả năng cạnh tranh, phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế. Từ đó hướng tới mục tiêu xuất khẩu sản phẩm OCOP chế biến từ thanh long đã được công nhận từ 3 - 4 sao.

Ngoài ra, Sở cũng sẽ tổ chức đoàn giao thương theo chương trình xúc tiến thương mại quốc gia để phát triển thị trường chính ngạch thanh long. Tuy nhiên để mở rộng thị trường thuận lợi, Sở Công thương khuyến cáo các doanh nghiệp, nông dân cần tăng cường quản lý chất lượng đầu vào, từ quá trình trồng, thâm canh, chăm sóc, thu hoạch cho đến sơ chế, đóng gói xuất khẩu.

Đặc biệt tuyệt đối tuân thủ quy định kiểm định của phía đối tác nhập khẩu, thắt chặt liên kết thu mua theo chuỗi để nâng cao chất lượng sản phẩm, cũng như đầu tư cải tiến mẫu mã, bao bì đẹp phù hợp thị hiếu khách hàng, góp phần phát triển bền vững thanh long Bình Thuận.