Bưởi Múc Lào Cai chuẩn hóa quy trình, nâng tầm OCOP

Chuẩn hóa quy trình sản xuất, giữ vững thương hiệu 3 sao OCOP

Từ lâu, bưởi Múc đã được người tiêu dùng nhắc đến như một đặc sản riêng của thôn Múc (xã Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai). So với nhiều giống bưởi phổ biến trên thị trường, bưởi Múc có nét nhận diện rất rõ: vỏ mỏng, múi ráo, tép nhiều nước và vị ngọt thanh dễ chịu.

Người trồng bưởi ở đây còn truyền nhau một kinh nghiệm: cây càng nhiều năm tuổi, chất lượng càng ổn định, hương vị càng đằm hơn so với những cây mới bước vào giai đoạn cho bói.

Nhận ra tiềm năng của giống cây bản địa, các hộ trồng bưởi đã liên kết thành lập Hợp tác xã (HTX) bưởi Múc, chuyển từ cách làm nhỏ lẻ sang mô hình tập trung, có quy củ. Hiện HTX có 12 thành viên, quản lý và chăm sóc hơn 30ha bưởi, từng bước hình thành vùng nguyên liệu hàng hóa gắn với tiêu chuẩn chất lượng.

Bưởi Múc - đặc sản nổi tiếng của thôn Múc (Lào Cai) với vị ngọt thanh, tép mọng nước và chất lượng ngày càng được nâng cao theo tiêu chuẩn OCOP.

Với định hướng “chất lượng là chỗ đứng”, HTX xác định quy trình sản xuất an toàn là yếu tố cốt lõi. Từ chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh đến khâu thu hoạch, phân loại và đóng gói, các thành viên đều tuân thủ kỹ thuật thống nhất. Mỗi quả bưởi khi xuất vườn được dán tem thương hiệu, tem truy xuất nguồn gốc và tem chứng nhận sao OCOP.

Việc chuẩn hóa tem nhãn không chỉ giúp người mua nhận diện sản phẩm chính gốc, mà còn bồi đắp niềm tin đối với một đặc sản địa phương đang được nâng tầm.

Mỗi quả bưởi Múc trước khi đưa ra thị trường đều được dán tem truy xuất nguồn gốc, tem thương hiệu và tem chứng nhận OCOP. Ảnh: Thanh Nga

Dấu mốc quan trọng của vùng bưởi này là khi bưởi Múc được công nhận đạt chuẩn 3 sao OCOP cấp tỉnh. Đây là một sự ghi nhận cho chất lượng sản phẩm, đồng thời mở ra cơ hội tiếp cận thị trường rộng hơn.

Giám đốc HTX bưởi Múc, bà Lưu Nguyệt Anh cho biết: “Sản phẩm của HTX hiện không chỉ tiêu thụ trong địa phương mà đã được khách hàng ở nhiều tỉnh, thành biết đến và tin dùng. Chúng tôi luôn vận động các thành viên và người dân tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật để duy trì chất lượng, giữ vững thương hiệu sao OCOP và niềm tin của người tiêu dùng”.

Thay đổi tư duy sản xuất - yếu tố tất yếu nâng cao thu nhập cho hộ trồng

Tham gia HTX cũng là lúc người dân Bảo Thắng chứng kiến sự thay đổi rõ rệt trong cách nghĩ, cách làm. Từ chỗ canh tác manh mún “mỗi nhà một kiểu”, nhiều hộ dần chuyển sang sản xuất hàng hóa theo hướng thâm canh, ứng dụng kỹ thuật và gắn chặt với đầu ra thị trường.

Gia đình anh Nguyễn Văn Tiến, thành viên HTX bưởi Múc, là một ví dụ tiêu biểu. Trồng bưởi từ năm 2008, đến năm 2012 gia đình anh mạnh dạn mở rộng diện tích. Hiện nay, với hơn 1ha bưởi được chăm sóc theo hướng an toàn và đúng quy trình kỹ thuật, vườn cây cho quả đồng đều, mẫu mã đẹp và năng suất ổn định.

Anh Nguyễn Văn Tiến, thành viên của Hợp tác xã bưởi Múc (bên trái) đang chăm sóc vườn bưởi của gia đình. Ảnh: Thanh Nga.

Theo anh Tiến, với cây bưởi, đúng thời điểm quan trọng không kém đúng công. Ngay từ quý I hằng năm, nhà vườn bón phân thúc hoa. Sang các đợt tháng 2, tháng 3 và tháng 5, tháng 6, tập trung thúc quả để cây nuôi trái tốt.

Một công đoạn đặc biệt quan trọng là tạo đường, siết nước để kích thích cây ra hoa, đậu quả. Kỹ thuật này phải được thực hiện từ tháng 11 của năm trước. Song song với đó là việc sử dụng thuốc phòng nấm đúng liều lượng nhằm bảo vệ thân cây, hạn chế sâu bệnh gây hại trên quả.

Nhờ làm chủ kỹ thuật và kiên trì theo hướng sản xuất an toàn, vụ bưởi năm 2025, gia đình anh Tiến cung ứng ra thị trường khoảng 14.000-15.000 quả. Giá bán tại vườn dao động 10.000-20.000 đồng/quả tùy kích cỡ. Sau khi trừ chi phí, mô hình mang lại lợi nhuận hơn 200 triệu đồng/năm.

Con số ấy cho thấy: nếu được đầu tư đúng cách, bưởi Múc không chỉ là cây ăn quả truyền thống, mà có thể trở thành “cây làm giàu” trên chính đất đồi quê hương.

Hợp tác xã bưởi Múc hiện có 12 thành viên, quản lý và chăm sóc hơn 30ha bưởi theo hướng sản xuất tập trung.

Mở rộng đường đi cho đặc sản địa phương

Không dừng ở tiêu thụ quả tươi, HTX bưởi Múc đang từng bước hướng đến chế biến sâu để tăng giá trị gia tăng.

Một số sản phẩm đã được đưa vào khai thác như trà bưởi, cùi bưởi sấy khô làm nguyên liệu nấu chè. Đây là cách tận dụng nguồn nguyên liệu hiệu quả, giảm áp lực tiêu thụ vào thời điểm chính vụ, đồng thời mở thêm một “đường doanh thu” mới cho sản phẩm OCOP của địa phương.

HTX bưởi Múc phát triển các sản phẩm chế biến như trà bưởi, cùi bưởi sấy khô nhằm nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản địa phương.

Song hành với chế biến là chiến lược mở rộng thị trường. HTX chú trọng quảng bá qua các kênh hiện đại như sàn thương mại điện tử, liên kết với Bưu điện tỉnh Lào Cai và kết nối mạng lưới tiểu thương ở nhiều địa phương. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng lớn, nông sản muốn đứng vững không thể chỉ dựa vào “ngon”, mà cần đi cùng thương hiệu, thị trường và chuỗi giá trị. Bưởi Múc đang đi theo hướng đó: làm chắc từ vùng trồng, chuẩn từ tem nhãn, và rộng dần ở đầu ra.

Bưởi Múc xã Bảo Thắng (Lào Cai) được người tiêu dùng ưa chuộng nhờ vị ngọt thanh, mọng nước và mẫu mã đẹp.

Từ một giống cây bản địa, bưởi Múc hôm nay không chỉ là đặc sản của vùng đất Bảo Thắng mà đang từng bước khẳng định chỗ đứng trên thị trường.

Sự đồng hành của chính quyền địa phương, cùng quyết tâm đổi mới tư duy sản xuất của người dân và HTX, đang tạo nền tảng để loại quả này tiếp tục phát triển bền vững, từng bước trở thành một sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu của Lào Cai trong những năm tới.