Giữ chuẩn, giữ niềm tin cho sản phẩm OCOP Gia Lai

Theo rà soát của Sở Nông nghiệp và Môi trường, Gia Lai hiện có 846 sản phẩm OCOP còn hạn chứng nhận từ 3 đến 5 sao, gồm 750 sản phẩm 3 sao, 85 sản phẩm 4 sao và 11 sản phẩm 5 sao.

Con số này cho thấy chương trình đã tạo ra một kho sản phẩm phong phú, khai thác tốt lợi thế về nông sản, đặc sản và tài nguyên bản địa.

Tuy vậy, số lượng sản phẩm được công nhận chưa nói hết khả năng cạnh tranh trên thị trường. Sau khi đạt sao, các chủ thể còn phải giữ chất lượng, hoàn thiện quy trình sản xuất và đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao về nguồn gốc, bao bì, nhãn hàng hóa.

Sản phẩm OCOP Gia Lai được chuẩn hóa về chất lượng, bao bì và thông tin sản phẩm.

Bà Trần Thị Bé, Giám đốc Công ty TNHH MTV Trần Lâm Gia Phát (phường Hội Phú), nhìn nhận làm sản phẩm OCOP không chỉ là lo cho xong hồ sơ đánh giá.

Người tiêu dùng ngày càng chú ý đến chất lượng và sự minh bạch, nên doanh nghiệp phải chủ động kiểm soát từng khâu sản xuất, đồng thời nắm chắc các quy định về công bố sản phẩm, tiêu chuẩn chất lượng, nhãn hàng hóa và truy xuất nguồn gốc.

Cần lưu ý rằng chứng nhận OCOP không thay thế giấy phép, chứng nhận hay điều kiện kinh doanh theo quy định chuyên ngành. Sản phẩm đã đạt sao vẫn phải đáp ứng yêu cầu pháp lý riêng của từng loại hàng hóa và lĩnh vực sản xuất, kinh doanh.

Điều này càng quan trọng với nhóm hàng có quản lý riêng như rượu. Công ty TNHH BIDIR Hoàng Long (phường Bình Định), đơn vị sản xuất các sản phẩm mang nhãn hiệu tập thể Rượu Bàu Đá, chú trọng giữ chất lượng, chuẩn hóa quy trình sản xuất, bao bì và tem nhãn.

Thời hạn chứng nhận cũng là điều các chủ thể không thể bỏ qua. Theo quy định của chương trình, sau 36 tháng sản phẩm cần được đánh giá, công nhận lại nếu còn đáp ứng tiêu chí.

Theo dõi sát thời hạn giúp cơ sở tránh dùng thông tin chứng nhận đã hết hiệu lực, vốn có thể ảnh hưởng đến uy tín hàng hóa và quyền lợi người tiêu dùng.

Các đại biểu tham quan, tìm hiểu sản phẩm OCOP.

Theo ông Trần Quốc Trường, Trưởng Phòng Quản lý Tiêu chuẩn Chất lượng thuộc Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (Sở Khoa học và Công nghệ Gia Lai), các chủ thể OCOP cần tập trung vào ba nhóm yêu cầu tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; chất lượng sản phẩm, hàng hóa và nhãn hàng hóa.

Ba nội dung này gắn chặt với nhau xuyên suốt quá trình sản xuất và lưu thông. Tiêu chuẩn, quy chuẩn là cơ sở để kiểm soát sản phẩm, chất lượng quyết định việc giữ chân khách hàng, còn nhãn hàng hóa giúp người mua nhận diện sản phẩm, kiểm tra nguồn gốc, thành phần và đơn vị chịu trách nhiệm.

Qua kiểm tra thực tế, một số chủ thể vẫn lúng túng khi ghi nhãn, thông tin còn thiếu hoặc chưa cập nhật theo quy định mới.

Ông Lê Hồng Hà, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường thuộc Sở Công Thương, cho biết có trường hợp thiếu nội dung bắt buộc, ghi sai ngày sản xuất, hạn sử dụng, một số cơ sở chưa theo kịp yêu cầu về nhãn điện tử, mã QR và truy xuất nguồn gốc.

Đáng chú ý, vẫn có cơ sở tự gắn nhãn OCOP cho sản phẩm chưa được công nhận, hoặc tiếp tục ghi số sao khi chứng nhận đã hết hạn.

Những sai sót này không chỉ tiềm ẩn nguy cơ vi phạm mà còn làm giảm độ tin cậy của chương trình, gây thiệt cho các doanh nghiệp đầu tư nghiêm túc vào chất lượng.

Khi sản phẩm OCOP lên sàn thương mại điện tử, yêu cầu minh bạch càng rõ nét. Trên môi trường số, người mua tiếp cận hàng hóa nhanh hơn nhưng lại khó kiểm tra trực tiếp quy trình sản xuất và chất lượng thực tế, nên thông tin quảng bá phải đúng bản chất sản phẩm và có căn cứ chứng minh.

Chẳng hạn, sản phẩm từ dược liệu không được tùy tiện quảng cáo công dụng chữa bệnh; các tuyên bố như “hữu cơ”, “sản phẩm xanh” cũng cần hồ sơ, tài liệu kiểm chứng phù hợp. Nếu quảng cáo vượt quá khả năng chứng minh, chủ thể vừa đối mặt rủi ro pháp lý, vừa có thể đánh mất niềm tin của khách hàng.

Cơ quan chức năng hướng dẫn người dân chuẩn hoá nhãn hàng.

Khi sản phẩm bước ra khỏi thị trường địa phương để vào hệ thống phân phối lớn, bán hàng trực tuyến hoặc hướng tới xuất khẩu, yêu cầu về chất lượng và truy xuất nguồn gốc sẽ còn cao hơn.

Các chủ thể OCOP vì thế phải đầu tư bài bản hơn cho quy trình sản xuất, quản lý hồ sơ, hoàn thiện nhãn hàng hóa và bảo đảm thông tin công bố luôn khớp với sản phẩm thực tế.

Bên cạnh sự hỗ trợ về tiêu chuẩn, chất lượng và xúc tiến thương mại, doanh nghiệp, hợp tác xã cần coi việc giữ chuẩn là một phần thường xuyên của hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Mục tiêu không chỉ là giữ số sao đã được công nhận mà còn là tạo dựng niềm tin, mở rộng đầu ra và nâng giá trị sản phẩm địa phương.

Với Gia Lai, phát triển OCOP theo chiều sâu sẽ ngày càng phụ thuộc vào năng lực thực chất của từng chủ thể. Chứng nhận có thể mở cửa thị trường, nhưng chất lượng ổn định, thông tin minh bạch và việc tuân thủ quy định mới quyết định sản phẩm đi được bao xa.