Chuối sấy dẻo Chiêu Yên – Đặc sản OCOP chinh phục thị trường quốc tế

Các sản phẩm của HTX chuối sạch Chiêu Yên luôn được kiểm tra đảm bảo tiêu chuẩn đến tay người tiêu dùng

Thành công từ những sản phẩm chủ lực

Trong số các sản phẩm OCOP nổi bật, HTX chuối sạch Chiêu Yên là minh chứng cho sự đổi mới và hội nhập. Năm 2024, hợp tác xã ký hợp đồng với Công ty Cổ phần R.Y.B (Hà Nội) – một trong những doanh nghiệp xuất khẩu nông, lâm, thủy sản hàng đầu cả nước – để xuất khẩu 600 hũ chuối sấy dẻo (0,5 kg/hũ) sang thị trường Anh Quốc. Lần đầu ra mắt, sản phẩm đã nhanh chóng chinh phục người tiêu dùng xứ sở sương mù nhờ hương vị tự nhiên và chất lượng đảm bảo. Không dừng lại ở đó, HTX tiếp tục phát triển sản phẩm chuối sấy giòn để mở rộng thị trường và khẳng định vị thế tại châu Âu.

Chuối xuất khẩu được đóng gói, dán tem nhãn cung cấp đầy đủ thông tin bằng Tiếng Anh.

Ở thôn Thọ Sơn, xã Lực Hành (trước đây là Chiêu Yên), huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, cây chuối từng là nguồn thu nhập chủ lực của người dân. Tuy nhiên, khi thị trường tiêu thụ bão hòa và giá chuối tươi giảm sâu, nhiều hộ dân lâm vào cảnh “ế ẩm”, có người tính đến chuyện phá bỏ vườn chuối. Trước thực trạng đó, anh Nguyễn Thế Hải cùng vợ đã khởi xướng hướng chế biến chuối thành các sản phẩm giá trị hơn như chuối chiên giòn, chuối sấy khô và đặc biệt là chuối sấy dẻo — bắt đầu một hành trình khởi nghiệp nông nghiệp đầy cảm hứng

Anh Nguyễn Thế Hải, Giám đốc HTX Chuối sạch Chiêu Yên, người tiên phong đưa chuối địa phương vươn xa trên thị trường xuất khẩu.

Quá trình ra đời của chuối sấy dẻo Chiêu Yên là câu chuyện của sự sáng tạo và kiên trì. Từ những mẻ chuối sấy đầu tiên, HTX dần đầu tư máy móc: máy thái, tủ sấy điện, nhà kính, hệ thống đóng gói đảm bảo an toàn vệ sinh. Đến cuối năm 2023, HTX Chuối sạch Chiêu Yên chính thức thành lập với 7 thành viên, mở rộng từ sản xuất nhỏ lẻ lên quy mô hợp tác xã

Chuối được lựa chọn là những quả đã chín thơm, căng tròn; được sấy trong máy với quy trình nghiêm ngặt: đảo đều để vàng đều, sau đó chuyển qua phơi trong nhà kính cho “lên mật” — tạo độ dẻo, màu sắc hấp dẫn và vị ngọt dịu — mà không cần tới hóa chất hay phụ gia bảo quản. Nhờ quy trình “hai bước” – sấy và phơi nắng — thành phẩm không bị khô, không sạm và giữ được hương vị tự nhiên đặc trưng

Những lát chuối vàng giòn sau 5–7 phút chiên được vớt ra để ráo dầu.

Năm 2024, chuối sấy dẻo Chiêu Yên và chuối chiên giòn của HTX đều được công nhận là sản phẩm OCOP 3 sao cấp tỉnh. Đây là bước chuyển mình quan trọng, khẳng định chất lượng sản phẩm và nâng tầm thương hiệu nông sản địa phương

Đối với sản phẩm chuối sấy dẻo, chuối được chọn từ những quả đã chín thơm, căng tròn và được sấy trong máy liên tục hơn 30 giờ.

Không chỉ dừng lại ở thị trường nội địa, HTX đã đưa chuối sấy dẻo “về với thế giới”. Trong năm 2024, thông qua đối tác R.Y.B (Hà Nội), HTX đã xuất khẩu 600 hũ (0,5 kg/hũ) sang thị trường Anh Quốc — một thành tựu đáng tự hào ghi dấu lần đầu tiên nông sản OCOP của tỉnh vươn ra quốc tế. Tiếp đó, tháng 8 năm 2025, HTX được lựa chọn làm đơn vị duy nhất của tỉnh xuất khẩu thêm 3.000 hũ chuối sấy dẻo sang Anh

Về giá bán, HTX giữ mức giá ổn định: khoảng 23.000 ₫ cho túi 300 g chuối sấy dẻo, ngang với giá sản phẩm nội địa, bất kể là phục vụ thị trường xuất khẩu hay trong nước — một chính sách kích cầu tiêu dùng và duy trì ổn định thu nhập cho người sản xuất

Về tác động kinh tế — xã hội, HTX đã tạo công ăn việc làm ổn định cho khoảng 10 lao động thường xuyên, và khi vào mùa thu hoạch còn thuê thêm 40 lao động thời vụ, tạo nguồn thu đáng kể. Quy mô sản xuất đạt mức 2 tấn chuối tươi mỗi ngày, chế biến thành khoảng 600 kg sản phẩm — trong năm 2023, tổng doanh thu lên tới gần 500 triệu đồng/năm

Nhìn ra tương lai, HTX đang nỗ lực mở rộng vùng nguyên liệu theo tiêu chuẩn VietGAP/GlobalGAP, đầu tư nhà xưởng mới, nâng cấp bao bì: thân thiện môi trường, đẹp mắt và có tiếng Anh, tem truy xuất nguồn gốc, đáp ứng yêu cầu xuất khẩu khắt khe — nhằm khẳng định vị thế “đại sứ nông sản” của vùng cao Tuyên Quang

Chuối sấy dẻo Chiêu Yên không chỉ là một món ăn vặt thơm ngon – dẻo ngọt tự nhiên, mà còn là biểu tượng của nông nghiệp sáng tạo, vươn lên từ khó khăn, xây dựng thương hiệu và hội nhập toàn cầu. Từ vườn chuối quê bị “bơ vơ”, HTX đã tạo nên sản phẩm OCOP chất lượng, chuyển mình thành ngành kinh doanh xanh, sạch, mang giá trị gia tăng cao. Thành công này là niềm tự hào của người nông dân Tuyên Quang và là minh chứng sống động cho sức mạnh của chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) trong vực dậy kinh tế nông thôn.