Tây Ninh đưa đặc sản quê vào chuỗi giá trị OCOP

Các sản phẩm OCOP của Tây Ninh được giới thiệu tại hoạt động xúc tiến thương mại.

Ông Lê Quan Phú, thành viên Tổ hội nghề nghiệp trồng mãng cầu xã Tân Phú, trước đây trồng cây chủ yếu dựa vào kinh nghiệm. Khi được mùa, ông bán được hàng; lúc thị trường xuống giá, đầu ra gặp khó.

Tham gia tổ hội nghề nghiệp, ông Phú được trao đổi kỹ thuật, học kinh nghiệm của các hộ cùng trồng mãng cầu và kết nối tiêu thụ. Cách chăm sóc thay đổi, chất lượng trái được chú trọng hơn, đầu ra cũng ổn định hơn.

Mô hình của ông Phú phản ánh cách làm mới trong sản xuất nông nghiệp ở Tây Ninh: nông dân liên kết với nhau, hợp tác xã tổ chức sản xuất, doanh nghiệp tham gia tiêu thụ.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Tây Ninh, toàn tỉnh có 1.529 tổ hợp tác với hơn 24.000 thành viên; 455 hợp tác xã và quỹ tín dụng nhân dân đang hoạt động, với hơn 86.000 thành viên. Nhiều đơn vị đã xây dựng vùng nguyên liệu, ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và liên kết tiêu thụ.

Các cấp Hội Nông dân đã hỗ trợ thành lập 49 hợp tác xã với 693 thành viên và 628 tổ hợp tác từ các chi hội, tổ hội nghề nghiệp.

HTX Nông nghiệp Mỹ Thạnh tổ chức sản xuất theo mô hình “4+1”. Chi bộ định hướng; chi hội nghề nghiệp tập hợp hội viên; HTX tổ chức sản xuất, kết nối thị trường; doanh nghiệp cung cấp đầu vào, bao tiêu sản phẩm; nông dân trực tiếp sản xuất.

Ông Nguyễn Quốc Cường, Chủ tịch Hội đồng quản trị HTX Nông nghiệp Mỹ Thạnh, cho biết mô hình này giúp HTX tập hợp thành viên, thống nhất quy trình, mở rộng vùng nguyên liệu và ký hợp đồng tiêu thụ với doanh nghiệp.

Một số địa phương triển khai mô hình “5+1”, bổ sung ngân hàng, nhà khoa học và chính quyền vào chuỗi. Các bên cùng tham gia từ vốn, kỹ thuật, vật tư đến sản xuất, tiêu thụ.

Danh mục sản phẩm OCOP dự kiến phát triển năm 2026 của Tây Ninh có nhiều sản phẩm quen thuộc.

Nhóm bánh tráng có Bánh tráng Ngọc Uyên tại phường Gia Lộc; Bánh tráng trộn Cô Út của Công ty TNHH Sản xuất - Thương mại tổng hợp Cô Út tại phường Khánh Hậu; Bánh tráng Nhơn Hòa 2 của hộ kinh doanh Bùi Thanh Nhựt tại phường Long An cùng các sản phẩm tại Hưng Thuận, Lộc Ninh.

Muối tôm, muối ớt, muối tôm Sặc Cay và muối chay Sặc Cay cũng nằm trong danh mục.

Với những sản phẩm này, yêu cầu về bao bì, nhãn hiệu, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc ngày càng rõ. Chủ thể phải kiểm soát sản xuất, hoàn thiện hồ sơ và tìm đầu ra phù hợp.

Ở nhóm lúa gạo, danh mục năm 2026 có Gạo Ba Biết, Gạo Nàng thơm Chợ Đào, gạo nếp Bảo Ngọc và Gạo trắng của HTX Nông nghiệp Hưng Tân.

Theo báo cáo 6 tháng đầu năm 2026, Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp đã được nhân rộng trên 69.390ha. Tây Ninh có 464 mã số vùng trồng, 193 mã số cơ sở đóng gói đang hoạt động, 202 cơ sở áp dụng hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến và 46 chuỗi cung cấp thực phẩm an toàn.

Danh mục dự kiến còn có rau thủy canh Nguyễn Văn Thành, dưa lưới Bình Quân, dưa lưới thủy canh Fami Farm, sầu riêng, mật ong, nấm mối đen, ngò rí, mật ong Nguyên Long, khô cá đồng và mắm cá đồng.

Những sản phẩm này cho thấy nguồn nguyên liệu của Tây Ninh khá đa dạng. Vấn đề đặt ra là tổ chức sản xuất, kiểm soát chất lượng và đưa sản phẩm đến đúng thị trường.

Tây Ninh định hướng phát triển sản xuất hàng hóa tập trung, ứng dụng công nghệ cao, VietGAP, GlobalGAP và sản xuất hữu cơ. Tỉnh ưu tiên hợp tác xã tham gia chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ.

Đến năm 2030, tỉnh đặt mục tiêu ít nhất 30% chủ thể OCOP xây dựng chuỗi giá trị theo hướng kinh tế tuần hoàn, OCOP xanh gắn với vùng nguyên liệu ổn định; ít nhất 50% làng nghề truyền thống có sản phẩm OCOP.

Tây Ninh cũng tổ chức hội chợ, triển lãm, tuần hàng, kết nối cung - cầu; xây dựng điểm giới thiệu, bán sản phẩm OCOP gắn với du lịch. Tỉnh khuyến khích các chủ thể bán hàng trực tuyến, tham gia sàn thương mại điện tử.

Mục tiêu đến năm 2030 là 100% sản phẩm OCOP tham gia các kênh bán hàng, hệ thống logistics hiện đại hoặc có mặt trên sàn thương mại điện tử.

Tuy nhiên, nhiều hợp tác xã còn nhỏ, năng lực quản trị chưa đồng đều. Một số đơn vị khó tiếp cận đất đai, tín dụng, khoa học - công nghệ và chuyển đổi số. Liên kết sản xuất, tiêu thụ ở một số nơi chưa ổn định.

Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Lê Văn Hẳn cho biết tỉnh xác định kinh tế tập thể là một thành phần quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. Tỉnh tiếp tục hoàn thiện chính sách, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và hỗ trợ các hợp tác xã tháo gỡ khó khăn.

Với Tây Ninh, câu chuyện OCOP bắt đầu từ những sản vật quen thuộc. Khi người dân liên kết sản xuất, HTX tổ chức vùng nguyên liệu, doanh nghiệp tham gia tiêu thụ, sản phẩm có điều kiện đi xa hơn và tạo thu nhập ổn định cho người làm ra sản phẩm.